|
Architecture
Score Card
Auteur:
Ing. Jaap Schekkerman
Inhoud. 2
Intro. 3
Missie of doel van de architectuur 3
Stakeholders. 4
Environment 4
Architecture Score Card™...
4
Nu
het vakgebied van de architect in de informatie technologie steeds volwassener
wordt en er steeds meer aandacht komt voor de toegevoegde waarde van architecturen,
moeten we tegelijkertijd vaststellen dat het nog erg moeilijk is om kwaliteitscriteria
vast te stellen op basis waarvan we de architectuur producten en het architectuur
proces kunnen beoordelen.
In
dit artikel wil ik de hoofdlijnen van een in ontwikkeling zijnde methodiek
op basis waarvan architectuur producten en het architectuur proces beoordeeld
kunnen worden, uit een zetten. Binnen deze methodiek wordt nu verder uitgewerkt
een methodiek die de “Architecture Score Card ™” wordt genoemd.
De
aandacht voor de kwaliteit van architecturen wint enorm aan populariteit,
immers het ontwikkelen van een architectuur is een belangrijke stap, echter
de vraag doet zich steeds vaker voor, wanneer is deze architectuur nu
goed? Of anders gezegd wanneer is een architectuur goed genoeg. Goed in
deze context is een betrekkelijk begrip, namelijk om een architectuur
te kunnen beoordelen moeten we dus eerst de criteria vaststellen
op basis waarvan we een architectuur kunnen beoordelen. Deze criteria
zijn namelijk sterk afhankelijk van het doel wat men met de architectuur
beoogt.
Met
het begrip architectuur producten in het kader van dit artikel wordt bedoeld
de producten die als een resultante van een architectuur studie worden
opgeleverd en die een invulling geven aan het doel van die architectuur
studie. Daarnaast beschrijven de architectuur producten ook de gevolde
proces- stappen om dat doel te bereiken.
Met
het gebruik van de term architectuur wordt een geïntegreerde architectuur
bedoeld waarin de aspectgebieden bedrijf / organisatie, informatie, informatie-systemen
en technologie- infrastructuur in samenhang worden geadresseerd en waarbij
kwaliteitsattributen als beveiliging en beheer, een specifiek gezichtspunt
vormen over deze aspectgebieden. Cap Gemini Ernst & Young heeft dit
weergeven in haar “Integrated Architecture Framework”, afgekort IAF.
Architectuur
studies kunnen op verschillende abstractie niveaus worden uitgevoerd en
daarmee dus ook verschillende doelen dienen.
Is
het doel bijv. een architectuur studie op bestemmingsplan niveau om overzicht
en inzicht te kunnen verkrijgen over de verschillende bedrijfsprocessen,
de ondersteunende informatie-systemen en de bijbehorende infrastructuur,
dan dient dit een ander doel dan een architectuur t.b.v. de ontwikkeling
van een specifiek informatie-systeem. In dit laatste geval is dus de architectuur
de blauwdruk voor het te ontwikkelen informatie-systeem en dient een naadloze
aansluiting geborgd te zijn tussen het architectuur en het systeem ontwikkelingstraject.
Op
basis van het doel, kunnen de bijbehorende criteria en normering worden
gedefinieerd waarop de resultaten beoordeeld worden.
Bijgaand
figuur laat de relaties zien tussen missie, omgeving, belanghebbenden,
architectuur en systemen, conform de beschrijvingen volgens de IEEE 1471
working group “Architectural Descriptions”.
Niet
alleen het doel is belangrijk om te weten, ook voor wie (welke belanghebbenden)
is dit belangrijk. Een architectuur studie in opdracht van het top management,
met als doel een management instrument te verkrijgen t.b.v. andere activiteiten,
vereist een andere verschijningsvorm en diepgang van de architectuurproducten
naast een ander architectuur proces, dan wanneer een blauwdruk t.b.v.
systeem ontwikkelaars dient te worden opgeleverd.
De
laatste belangrijke factor welke duidelijk moet zijn alvorens een architectuur
beoordeeld kan worden is de omgeving, de context en scope van het architectuur
traject en de factoren welke invloed kunnen uit oefenen op het gehele
traject.
Deze
drie elementen dienen dan ook nadrukkelijk geadresseerd te worden bij
het opstellen van de criteria en de beoordeling van het architectuur proces
enerzijds en de reflectie daarvan in de architectuur producten anderzijds.
De
Architecture Score Card is gebaseerd op een methodologische benadering
van de verschillende architectuur producten voorkomende uit verschillende
architectuur proces stappen. Op basis van een vooraf gedefinieerde normering
voor alle architectuur aspectgebieden kan eenvoudig vastgesteld worden
of de architectuur producten aan de criteria voldoen. Alvorens in te gaan
op de nadere details van de Architecture Score Card is het goed om de
belangrijkste proces stappen welke hierbij gehanteerd worden te leren
kennen.
IFEAD
heeft de aspectgebieden en de abstractieniveau’s binnen het extended enterprise
architectuur raamwerk (E2AF), verder uitgewerkt in een aanpak. In deze
benadering worden naast de genoemde architectuur aspectgebieden en de
zes abstractieniveaus, procesfaseringen onderscheiden, die in de aanpak
vaak overeen komen met de zes abstractie niveau’s:
·
contextuele
fase: wat zijn de missie en doelen van de organisatie,
hoe wenst de organisatie te functioneren in zijn omgeving en hoe ziet
de omgeving van de organisatie eruit, wat is de omvang van het architectuur
traject?
-
Environmental fase: Met wie in het netwerk moet ik kunnen samenwerken
en welke eisen stellen zij.
·
conceptuele
fase: wat zijn de randvoorwaarden, uitgangspunten,
eisen en beperkingen welke betrekking hebben op het architectuur traject
en gesteld worden aan de architectuur? Een conceptueel architecturaal
ontwerp.
·
logische
fase: hoe kan de oplossing gerealiseerd worden,
een logisch architecturaal ontwerp?
·
fysieke
fase: waarmee kan de oplossing worden gerealiseerd,
een fysiek architecturaal ontwerp?
·
transformatie
fase: wanneer kan de oplossing geïmplementeerd
worden en wat is de impact op de organisatie en de ICT omgeving?
Methodiek
De
methodiek achter de Architecture Score Card maakt gebruik enerzijds van
de architectuur aspectgebieden en anderzijds van de verschillende proces
faseringen.
Op
basis van deze benadering is een meet methodiek ontwikkeld welke inzicht en overzicht
geeft m.b.t. de kwaliteit van een te beoordelen architectuur.
Op
basis van vraagstellingen zowel per aspectgebied als per proces fase kan
vastgesteld worden in welke mate de architectuur aan een aantal criteria
voldoet.
Beantwoording
van de vraagstellingen gebeurt steeds vanuit de doelstelling van de architectuur.
De
primaire beoordeling is gebaseerd op een meetmethodiek die zich richt
op een drietal toestanden waarin het resultaat van een vraag-aspect combinatie
zich kan bevinden nl.
- Status 0 = Niet bekend en niet gedocumenteerd;
- Status 1 = Gedeeltelijk bekend en gedeeltelijk gedocumenteerd;
- Status 2 = Volledig bekend en goed gedocumenteerd.
Daarnaast
wordt de mate van integrale benadering voor iedere vraagstelling vastgesteld.
Op basis van deze aanpak kan een goed inzicht en overzicht worden verkregen
m.b.t. de kwaliteit van een architectuur.
Voor
die vragen die een status van 1 hebben gescoord, wordt nader onderzoek
ingesteld om de beoordeling verder te onderbouwen.
Via
een sub-totalen en totalen kunnen waarderingen gegeven worden voor de
kwaliteit van de beoordeelde architectuur en de kwaliteit van het gevoerde
proces.
Dit
proces van waarderen wort op dit moment nader uitgewerkt.
Onderhoudbaarheid
Naast
de beoordeling van de kwaliteit dient eveneens gekeken te worden naar
de onderhoudbaarheid van de architectuur, zijn de resultaten van de architectuur
studie op een zodanige manier gedocumenteerd dat deze ook op de langere
termijn onderhoudbaar zijn, ook door andere architecten dan de oorspronkelijke
architecten? Het element van onderhoudbaarheid dient dan ook in de overall
beoordeling meegenomen te worden.
De
Architecture Score Card is een eerste aanzet om te komen tot een kwalitatief
meetinstrument op basis waarvan architecturen beoordeeld kunnen worden.
Tevens
is dit instrument te gebruiken om vooraf te bepalen of de omgevingsfactoren
welke een belangrijke invloed hebben op een architectuur traject geadresseerd
zijn.
(C)opyright,
Institute For Enterprise Architecture Developments, 2002
|
